NEY YAPIMI    
 


Ney yapımına öncelikle iyi bir kamış edinerek başlamalıyız. İyi kamışın özellikleri ise şöyle sıralanabilir: kurutulmuş, yeterli kalınlığa ve olgunluğa erişmiş, mine tabakası oluşmuş, toplam ney boyu üzerinde 9 boğuma sahip ( 8 veya 7 boğumlu da olabilir ama 9 boğumlu kadar makbul değildir ) daha yüksek ses vermesi nedeniyle et kalınlığı ince kamışlar bana göre daha elverişlidir.

Kamışların çok büyük bir çoğunluğu eğridir ama biz onları yaşken ısı altında düzeltip onarlı onbeşerli desteler halinde birbirine sıkıca bağlayarak kututabiliriz. Böylece kuruduğunda elinizde düzgün kamışlarımız olur. Uygun kamışı elde ettikten sonra açacağımız sesin bir alt sesine göre kamışın boyunu ayarlamalıyız. Örneğin la ney yapacaksak toplam boy da sol sesi verene kadar kamışımızı ucundan ve sonundan traşlayarak bu sesi elde etmeye çalışırız. Yalnız bu işlemi yaparken ses kutusunun boyuna da dikkat etmeliyiz, çünkü bu boy neyimizin sesini çok yakından ilgilendirir. Kız ney için uygun ses kutusu boyu başpare dahil 55 mm civarıdır. Kamışımızın başpare takılacak kısmındaki ilk boğumu 6-8 mm lik uçla açarız, bu deliğin genişliği kamışın cinsine ve kalınlığına göre değişir. Bu deliğin çapı iyi ayarlanmalıdır, çünkü bu kısım neyimizin ses kutusunu oluşturur. Gereğinden büyük olması tiz seslerde, gereğinden küçük olması ise pes seslede kötü kötü sonuç vermesine neden olur.


Daha sonra kamışın her iki ucunu kelepçe ile bağlarız ki bu işlemi yapım esnasında kamışın çatlamasın. Harbi matkabıyla önce 10 luk, daha sonra hangi çapta açacaksak o uçla kamışın içini genişletiriz. Pilot bir ölçüyle kaba ölçüleri kamış üzerine markalama işlemi yaparak işaretleriz. Sonra perdeleri küçük çapta açarız ki açtığımız perdelerin tiz olma şansını ortadan kaldıralım, pes olan perdeyi kamışın başpare yönüne doğru genişleterek akortunu yaparız. Neyimizin genel akortu başparenin boyu ilede tizleşip pesleşebilir, buradanda akort yapabiliriz.

Ayrıca iç açkının genişliğide önemli bir rol oynar, o yüzden neyimizin içini harbi gibi aletlerle gelişi güzel temizlememeliyiz. Çünkü genel akortta sorunlar yaşayabiliriz. Daha sonra başarenin yüksekliği kadar kısmını, kamışımızın uç kışmından dikkatlice keserek başparemizi yerleştiririz. Başparenin kamışa girdiği kısım kamışın iç çapından çoğunlukla büyük yapılır, bu yüzden kamışın iç kısmından biraz alarak çapları eşitleriz.

Önceki taktığımız kelepçeyi çıkartarak yerine parazvane dediğimiz metal yüzüğü yerleştiririz. Bunun görevi kamışın çatlamasını önlemektir. Parazvane her hangi bir metalden yapılabilse de estetik açıdan bronz pirinç gümüş veya aliminyumdan yapılır ve et kalınlığının 0,70 mm'yi geçmemesi tavsiye edilir. Neyimizin alt ucunada parazvanesi takılır ve son olarak tekrar akortuna bakılır genel akortunun çok az, tiz veya pes olması normaldir. Çünkü her neyzen aynı şekilde üflemez.

En son işlem yağlama işlemidir. Yağ neyimizi hem korur hemde sesini açar, parlak bir ses vermesini sağlar. Bir yağ tankı yapıp içinde bekletmemizde fayda vardır. Hatta yağın hafif ısıtılması daha iyi sonuç verir ama bu sıcaklık 40-50 dereceyi geçmemelidir. Aksi taktirde neyimiz de kılcal çatlaklar oluşur. Neyimizin yağı süzüldükten sonra üflemeye hazırdır. Bu işlemi ilk zamanlar haftada bir daha sonra 15 gün de bir veya ayda bir tekrarlamalıyız. Neyimizin ses kutusuna çeşitli aromatik yağlardan da damlatarak hoş bir koku elde edebiliriz.

 
 
 



   
   
   
   
   
   
 
   Copyright © 2010                               Neyhanesi.com                               Tüm Hakları Saklıdır.                               All Rights Reserved. Site Tasarım:  İlhami YILIK