|
Ney yapımına öncelikle
iyi bir kamış edinerek
başlamalıyız. İyi
kamışın özellikleri ise
şöyle sıralanabilir:
kurutulmuş, yeterli
kalınlığa ve olgunluğa
erişmiş, mine tabakası
oluşmuş, toplam ney boyu
üzerinde 9 boğuma sahip
( 8 veya 7 boğumlu da
olabilir ama 9 boğumlu
kadar makbul değildir )
daha yüksek ses vermesi
nedeniyle et kalınlığı
ince kamışlar bana göre
daha elverişlidir.
Kamışların çok büyük bir
çoğunluğu eğridir ama
biz onları yaşken ısı
altında düzeltip onarlı
onbeşerli desteler
halinde birbirine sıkıca
bağlayarak kututabiliriz.
Böylece kuruduğunda
elinizde düzgün
kamışlarımız olur. Uygun
kamışı elde ettikten
sonra açacağımız sesin
bir alt sesine göre
kamışın boyunu
ayarlamalıyız. Örneğin
la ney yapacaksak toplam
boy da sol sesi verene
kadar kamışımızı ucundan
ve sonundan traşlayarak
bu sesi elde etmeye
çalışırız. Yalnız bu
işlemi yaparken ses
kutusunun boyuna da
dikkat etmeliyiz, çünkü
bu boy neyimizin sesini
çok yakından
ilgilendirir. Kız ney
için uygun ses kutusu
boyu başpare dahil 55 mm
civarıdır. Kamışımızın
başpare takılacak
kısmındaki ilk boğumu
6-8 mm lik uçla açarız,
bu deliğin genişliği
kamışın cinsine ve
kalınlığına göre
değişir. Bu deliğin çapı
iyi ayarlanmalıdır,
çünkü bu kısım neyimizin
ses kutusunu oluşturur.
Gereğinden büyük olması
tiz seslerde, gereğinden
küçük olması ise pes
seslede kötü kötü sonuç
vermesine neden olur.
Daha sonra kamışın her
iki ucunu kelepçe ile
bağlarız ki bu işlemi
yapım esnasında kamışın
çatlamasın. Harbi
matkabıyla önce 10 luk,
daha sonra hangi çapta
açacaksak o uçla kamışın
içini genişletiriz.
Pilot bir ölçüyle kaba
ölçüleri kamış üzerine
markalama işlemi yaparak
işaretleriz. Sonra
perdeleri küçük çapta
açarız ki açtığımız
perdelerin tiz olma
şansını ortadan
kaldıralım, pes olan
perdeyi kamışın başpare
yönüne doğru
genişleterek akortunu
yaparız. Neyimizin genel
akortu başparenin boyu
ilede tizleşip
pesleşebilir, buradanda
akort yapabiliriz.
Ayrıca iç açkının
genişliğide önemli bir
rol oynar, o yüzden
neyimizin içini harbi
gibi aletlerle gelişi
güzel temizlememeliyiz.
Çünkü genel akortta
sorunlar yaşayabiliriz.
Daha sonra başarenin
yüksekliği kadar
kısmını, kamışımızın uç
kışmından dikkatlice
keserek başparemizi
yerleştiririz.
Başparenin kamışa
girdiği kısım kamışın iç
çapından çoğunlukla
büyük yapılır, bu yüzden
kamışın iç kısmından
biraz alarak çapları
eşitleriz.
Önceki taktığımız
kelepçeyi çıkartarak
yerine parazvane
dediğimiz metal yüzüğü
yerleştiririz. Bunun
görevi kamışın
çatlamasını önlemektir.
Parazvane her hangi bir
metalden yapılabilse de
estetik açıdan bronz
pirinç gümüş veya
aliminyumdan yapılır ve
et kalınlığının 0,70
mm'yi geçmemesi tavsiye
edilir. Neyimizin alt
ucunada parazvanesi
takılır ve son olarak
tekrar akortuna bakılır
genel akortunun çok az,
tiz veya pes olması
normaldir. Çünkü her
neyzen aynı şekilde
üflemez.
En son işlem yağlama
işlemidir. Yağ neyimizi
hem korur hemde sesini
açar, parlak bir ses
vermesini sağlar. Bir
yağ tankı yapıp içinde
bekletmemizde fayda
vardır. Hatta yağın
hafif ısıtılması daha
iyi sonuç verir ama bu
sıcaklık 40-50 dereceyi
geçmemelidir. Aksi
taktirde neyimiz de
kılcal çatlaklar oluşur.
Neyimizin yağı
süzüldükten sonra
üflemeye hazırdır. Bu
işlemi ilk zamanlar
haftada bir daha sonra
15 gün de bir veya ayda
bir tekrarlamalıyız.
Neyimizin ses kutusuna
çeşitli aromatik
yağlardan da damlatarak
hoş bir koku elde
edebiliriz.
|
|